Kiezen geeft energie!

Sta je er wel eens bij stil hoeveel keuzes je maakt elke dag?

Dat begint al bij het opstaan. Welke kleren doe ik aan, wat zal ik voor ontbijt nemen, hoe laat ga ik naar mijn werk, ga ik op de fiets of met de auto, doe ik wel of geen jas aan, etc.

En dit zijn dan nog maar de kleine, dagelijkse keuzes. Keuzes die je min of meer onbewust maakt. Vaak zijn het snelle keuzes. Keuzes ‘on the go’.

Maar hoe gaat dat dan met grote keuzes? Levenskeuzes. Keuze voor een opleiding, een partner, om te verhuizen of van baan te veranderen. De keuze voor het krijgen van kinderen. Keuze voor het verbreken van een relatie. Heb je je wel eens afgevraagd hoe je dat soort keuzes maakt?

Denk je er lang over na of kies je snel en intuïtief?

Deel je jouw gedachten met niemand of praat je juist met anderen over jouw keuzemogelijkheden?

Zie je alleen de positieve gevolgen van je keuze? Of alleen de negatieve gevolgen en de dingen die je gaat missen als je kiest? 

Ben je tevreden met jouw keuzes, of heb je vaak spijt?  

Eén van de lastigste dingen in het leven

Het intrigeert me. Keuzes maken. De afgelopen tijd word ik me er steeds meer van bewust dat een keuze maken of een beslissing nemen misschien wel één van de lastigste dingen in het leven is.

Ik herinner me nog heel goed dat ik het als kind al erg moeilijk vond om te kiezen. Mijn ouders vroegen in de vakantie bijvoorbeeld: ‘wat wil je vandaag gaan doen?’ En mijn antwoord was vaak: ‘maakt mij niet uit’. Het maakte mij oprecht ook niet uit, want ik vond heel veel dingen leuk. Dierentuin of pretpark. Allebei leuk toch? 

Soms is niet kunnen, willen of hoeven kiezen helemaal geen probleem. 

In andere situaties wist ik precies wat ik wilde. Of beter: wat ik niet wilde. Dan was de keuze snel gemaakt. Bijvoorbeeld een paar hele mooie lakschoenen die mijn moeder voor me had uitgezocht toen ik een jaar of 5-6 was. Die schoenen vond ik dus verschrikkelijk! Die had ik zelf nooit gekozen. En die ging ik dus ook niet dragen. 

In dit geval was kiezen wél belangrijk voor mij en had ik graag gewild dat er iets te kiezen was geweest. Ik had graag de keuzemogelijkheid gehad en dan andere schoenen gekozen, die ik leuker vond. 

Niet kiezen is ook een keuze

Best een lastig onderwerp, dat keuzes maken. Vaak hoor je dan ook dat mensen zeggen: ik heb geen keuze. Het is nu eenmaal zo. Het overkomt me. Veel mensen hebben het gevoel dat ze niets te kiezen hebben. Dat ze het moeten doen met wat gisteren hun bracht en wat deze dag hun brengt. En de volgende dag en de volgende dag…

Dat ze het moeten doen met wat er op hun bordje komt. Met wat een ander op dat bordje voor hun opschept. Zonder dat ze kunnen aangeven of ze datgene wat ze opgeschept krijgen wel willen hebben. En zonder aan te geven dat het zo wel genoeg is.

En dan denk ik: is dat zo? Heb je echt geen keuze? Of kies je ervoor om niet te kiezen? Om alles bij het oude, vertrouwde te laten. Ook al is het oude, vertrouwde niet helemaal hoe je het graag wil hebben? Dan is niet kiezen dan toch eigenlijk ook gewoon een keuze?

Vier redenen om wel te kiezen

  1. Een verkeerde beslissing bestaat niet

Veel mensen kiezen niet, vanwege angst. Je bent ergens niet gelukkig mee. Maar je kiest niet omdat je vertrouwt bent met de situatie. Ook al is het niet datgene waar je gelukkig van wordt: je weet wat je hebt, het is vertrouwd terrein en dat is veilig. Je weet niet wat je krijgt als je kiest en dat boezemt angst in.

Zo heb ik jarenlang een baan gehad waarin ik niet helemaal gelukkig was. Het was een goede baan, bij een geweldig bedrijf, met fijne collega’s. En toch was ik er niet erg gelukkig. Ik was zelfs heel erg gestrest vanwege die baan. Maar ik wist wat ik had. Een goede baan bij een geweldig bedrijf met fijne collega’s. En dat maakte dat ik bleef. Want beter dan dit zal het waarschijnlijk niet worden. En daarbij komt dat ik een ziekte heb, die elk moment kan gaan opspelen. Stel je voor dat ik net in mijn proeftijd zit bij mijn nieuwe baan. Dan wordt mijn contract niet verlengd en dan heb ik niets.

Wij mensen zijn geprogrammeerd voor angst. Kijk maar eens naar het nieuws. Dat gaat grotendeels over dingen die angstig maken. Erge dingen die gebeurd zijn. En erge dingen die mogelijk nog zouden kunnen gebeuren. Dingen die ons misschien nog te wachten staan.

Angst verlamt en zorgt ervoor dat je geen actie onderneemt. Maar je kunt je afvragen: is de angst reëel? Hoe vaak gebeurt het dat je ergens over piekert en dat het uiteindelijk anders loopt dan gedacht? Vaak gebeurt datgene waar je bang voor bent helemaal niet!

Je kunt angst relativeren door je af te vragen: wat is het ergste dat er kan gebeuren? Je zult merken dat dit vaak best wel meevalt.

Gebruik de angst om juist wél in actie te komen. Stel jezelf de goede vragen:

  • Waar ben je precies bang voor (wat zit erachter de angst)?
  • Is die angst wel reëel?
  • Wat kun je doen om te voorkomen dat hetgeen waar je bang voor bent ook daadwerkelijk gebeurt?
  • Kun je scenario’s bedenken, zodat als het wél gebeurt, je weet hoe je ermee om moet gaan?

Denk eens terug aan die momenten dat je dingen hebt gedaan, waar je bang voor was. Als je achteraf omkijkt, zul je zien dat datgene waar je bang voor was niet is gebeurd. Of dat je er veel van hebt geleerd, er dat je er juist sterker door bent geworden, of dat het beter was dan je ooit had kunnen dromen. Er bestaan dus eigenlijk geen slechte keuzes!

2. Kiezen is groeien

Als je niet kiest, dan blijf je in dezelfde situatie zitten. In je comfortzone. En dat voelt veilig en vertrouwd. Zelfs al zit je er niet lekker en ben je er niet tevreden. Je weet wat je hebt en je weet niet wat je zult krijgen als je kiest.

Zo blijven veel mensen heel lang in dezelfde baan zitten. Ze kijken niet om zich heen. Dat is op zich geen probleem. Maar wat er gebeurt is dat deze mensen zichzelf een mogelijkheid ontnemen om te groeien. Want alleen als je uit je comfortzone durft te stappen, kun je groeien.

Nu hoor ik vaak mensen zeggen: je hoeft toch niet altijd te groeien? Als het goed is, is het goed.

Ik vind dat je jezelf tekort doet als je dit zegt. Ten eerste is alles in de wereld ingesteld op groei. En na de groei gaat het dood. Als een bloem niet meer groeit en bloeit, verwelkt hij en gaat dood. Dat is een natuurwet. En dat geldt ook voor mensen. Je moet groeien en bloeien om het leven ten volle te kunnen leven.

Ten tweede: nu zit je misschien nog wel lekker in je baan, maar de wereld om ons heen verandert in een rap tempo. De banen van enkele jaren geleden bestaan soms niet eens meer. Wie niet groeit en meebeweegt in de snel veranderende arbeidsmarkt, zet zichzelf uiteindelijk buiten spel. Je bent uiteindelijk minder goed inzetbaar en daardoor loop je eerder kans op ontslag dan een collega die zichzelf wel heeft ontwikkeld. Die wel heeft gekozen voor groei.

Groei is ervoor kiezen om nieuwe dingen te doen en te ontdekken. Bijvoorbeeld: lid worden van een sportclub, vrijwilligerswerk oppakken, een ander type boek lezen, op een receptie met een onbekende praten, een weekeinde naar een vreemde stad gaan, enzovoort.

3. Kies voordat er voor jou gekozen wordt

Dan is er nog de factor tijd. Het uitstellen van beslissingen. Misschien herken je dat wel. ‘Nu even niet, want het kan altijd nog.’ ‘Straks is een beter moment.’ ‘Er zijn nu andere dingen die mijn aandacht vragen.’ Er zijn altijd redenen te bedenken om beslissingen uit te stellen.

Maar besef dat uit onderzoek is gebleken dat oude mensen aan het einde van hun leven aangeven vooral spijt te hebben van de dingen die ze níet gedaan hebben. En niet van de dingen die ze wel gedaan hebben.

En er bestaat niet voor niets een spreekwoord: van uitstel komt afstel. Door uit te stellen kan het gebeuren dat jouw kans verkeken is, dat je te laat bent. Dat de omstandigheden zodanig verandert zijn, dat je niet meer kunt doen wat je had gewild. Dan wordt er voor jou gekozen.

Er kan namelijk van alles gebeuren in het leven. En het komt bijna altijd onverwacht. Ziekte, overlijden, het ineenstorten van de economie, het verlies van je werk.

John Lennon zong er al over: “Life is what happens to you, while you’re busy making other plans.”

Het juiste moment bestaat niet. Als je iets wilt, kies er dan voor om het gewoon te gaan doen. Voordat het te laat is.

4. Kiezen geeft energie

Als laatste wil ik eindigen met waarmee het artikel begon. Niet kiezen kost vaak heel veel energie. En tijd. En soms ook geld. Of vriendschap. Niet kiezen kan zelfs leiden tot overspannenheid of burn-out. 

Want soms is er in het leven gewoon sprake van een keuzemoment. En je kunt dat moment wegdrukken, door niet te kiezen en je keuze uit te stellen. Maar wat gebeurt er dan? Je blijft bezig met die keuze. Je denkt er steeds aan. Aan alles wat er moeilijk aan is, of niet leuk, of verdrietig. En zo blijf je steeds met die keuze bezig. Het wordt een enorme energielek. Het kost je tijd. Want door met de keuze bezig te zijn, kom je niet toe aan andere dingen. Misschien kost het je zelfs (indirect) geld. Of vriendschappen, omdat je niet meer zo gezellig bent met anderen, of dat anderen wel keuzes maken en zich ontwikkelen en in een andere levensfase komen.   

En uiteindelijk kom je er na verloop van tijd achter dat je toch echt de knoop moet gaan doorhakken, omdat het niet meer zo kan.  De uitgestelde keuze dringt zich steeds weer op. De situatie is onhoudbaar. Of kost je meer dan je had gehoopt.

Dan heb je een hoop energie verspeeld, die je ook aan iets anders, iets leuks had kunnen besteden. Of energie en tijd die je had kunnen besteden aan die nieuwe situatie waarvoor je nu gekozen hebt. Zodat je daar  al wat stappen in had kunnen zetten. 

 

Dus: kies voordat er voor je wordt gekozen! Je kunt nooit de verkeerde keuze maken. Kiezen is groeien. Kiezen is meer in het hier-en-nu leven. Kiezen is minder stress en minder zorgen. Kiezen geeft energie! 

 

Ik hoop dat je iets aan dit verhaal hebt gehad. Ik ben benieuwd naar jouw ervaringen met dit onderwerp. Laat je een bericht achter?