Uit de praktijk van een leefstijlcoach (deel 1)

Ze kwam bij me langs. Ze was al een tijdje zichzelf niet en zat niet lekker in haar vel. Weinig energie. Huilerig. Ze kon zich slecht concentreren. Ze was gestrest en angstig. Bovendien was ze al een tijdje niet lekker, een hardnekkige verkoudheid. En dan was ze nog kilo’s aangekomen. En daar wilde ze vanaf. Ze wilde zich weer energiek voelen, zin in het leven hebben, dingen aanpakken en een paar kilo afvallen. Ze wilde weer haar ‘oude ik’ worden.

Ondertussen moest ze een beetje huilen. Ik gaf haar een zakdoekje. En een kop thee. En liet haar even tot zichzelf komen.

Daarna vroeg ik of ze wist wat er was gebeurd, waardoor ze zichzelf niet meer was. Daar hoefde ze niet lang over na te denken. Al pratende kwamen we er achter dat er veel was gebeurd in haar leven de afgelopen tijd. Ze had haar vader verloren, een goede vriendin was ziek geworden, het ging niet goed in het bedrijf waar haar man werkte en ze vond haar eigen werk niet meer zo leuk, maar ze durfde in deze omstandigheden niet van baan te veranderen. Ze merkte dat haar kinderen reageerden op de stress en haar korte lontje, door drukker te zijn en meer aandacht te vragen. Kortom: niet leuk en het groeide haar allemaal boven het hoofd.

Ze frommelde aan het zakdoekje. Door alle stress en zorgen sliep ze slecht. Ze was super vermoeid. En daarom nam ze elke avond een glas wijn. Of twee. Niet dat het hielp, want ze werd nog steeds elke ochtend om 4 uur wakker. En dan ging de ‘pieker-machine’ aan. En ze was gaan snoepen. Vooral chocolade. Ze kon er in de supermarkt geen weerstand aan bieden en als ze eenmaal thuis in de kast lagen, dan hoorde ze de repen haar naam roepen.

En daar wilde ze dus van af.

Uit de shit…

Het verhaal van deze dame is uniek in de zin dat het háár verhaal is. Maar het is een verhaal dat veel mensen wel zullen herkennen. Er gaat iets niet helemaal lekker. Er komt iets bij dat jouw aandacht vraagt. En nog iets. Nog iets. En op een bepaald moment zijn er zoveel dingen aan de hand, dat je het gevoel krijgt dat je geleefd wordt. Dat je er geen controle meer over hebt. Dat het je overkomt. En dat je maar te incasseren hebt.

En in zekere zin is dat ook zo. Het leven komt zoals het komt. We maken allemaal leuke en minder leuke dingen mee. En soms is er sprake van een tijdlang alleen maar leuke dingen. Dan voelt het alsof je op een wolk leeft. Alles gaat vanzelf. En soms zijn er momenten dat alles tegen lijkt te zitten. Dat alle shit tegelijkertijd over je heen wordt uitgestort. En dan weet je even niet mee hoe je daar moet uitkomen.

Maar, zoals ik eerder al schreef: je hebt een keuze. Dingen gebeuren. Het is aan jou hoe je er mee omgaat.

Deze dame koos ervoor om niet haar kop in het zand te steken, maar actief met haar problemen aan de slag te gaan. 

Startpunt: vitaliteitscheck

We zijn gestart met een vitaliteitscheck. Een vragenlijst die betrekking heeft op meerdere aspecten van haar leven. Dit geeft inzicht in waar ze nu staat en waar de mogelijke verbeterpunten liggen. Aan de hand van de vitaliteitscheck kiest de klant het aspect waaraan zij als eerste wil werken.

Ze wilde beginnen met dat onderdeel waar de klachten zich uiten, namelijk haar fysieke gesteldheid. We waren het er over eens dat als zij beter zou gaan slapen en meer energie zou hebben, dat ze dan ook beter in staat zou zijn om met de problemen om te gaan die op haar pad komen.

Doelen stellen op het gebied van de fysieke gesteldheid (FQ)

Allereerst hebben we doelen gesteld die samenhangen met de fysieke gesteldheid:

  • meer energie: voor haar betekent dit dat ze ’s morgens makkelijker haar bed uit komt, geduldiger is met de kinderen en ’s avonds na een dag werken nog zin heeft om te gaan sporten
  • beter slapen: dóórslapen of (als ze om 4 uur ’s nachts wakker zou worden) weer inslapen in plaats van gaan liggen piekeren
  • meer ontspannen: in plaats van altijd maar blijven denken en meedere dingen tegelijkertijd blijven doen
  • 5 kilo afvallen

Over het gewichtsdoel (5 kilo afvallen) hebben we afgesproken dat dit voor nu minder belangrijk is dan de andere zaken. Het is mijn ervaring dat als iemand niet lekker in zijn vel zit, er weinig mentale ruimte aanwezig is om bezig te gaan met afvallen. Afvallen leidt dan tot teleurstelling en frustratie. En dat is een tegengesteld effect, namelijk stressverhoging in plaats van minder stress.

Inventarisatie-fase

Vervolgens hebben we geïnventariseerd hoe haar dagindeling is: wat doet ze gedurende de dag, wat eet ze, wat drinkt ze, hoe ontspant ze. Hoe staat ze op en hoe gaat ze naar bed.

Terwijl ze mij hierover vertelt, komt ze tot het inzicht dat ze eigenlijk altijd druk bezig is. Met meerdere dingen tegelijkertijd. En dat ze weinig tijd voor ontspanning neemt. Als ze even ontspant, is ze toch altijd nog bezig met iets.

Ook merkt ze dat ze weinig in de buitenlucht komt. Ze werkt binnen, gaat in de auto naar haar werk en ze luncht binnen. ’s Avonds na het eten brengt ze de kinderen naar bed, doet nog wat aan het huishouden en gaat tv kijken. Binnen.

Verder ligt ze dus ’s nachts te piekeren. Als ze wakker wordt, dan gaat haar hoofd meteen ‘aan’. Dingen die ze nog moet doen. Angst over dingen die misschien wel gaan gebeuren. Hoe moet het als haar man zijn baan kwijt raakt. Schuldgevoel omdat ze weinig voor haar vriendin kan doen. En verdriet om het overlijden van haar vader. Daar ligt ze dan allemaal over na te denken in het donker.

Als laatste merk ik op dat ze erg onregelmatig eet. Soms veel en soms weinig. En dat ze ‘snaait’, tussendoortjes eet (zoals de chocolade, ’s avonds bij de tv). Dat ze veel suikers eet (koolhydraten) en weinig eiwitten en vetten. Kortom een onevenwichtig eetpatroon.

Fysieke aanpak is nog niet zo gemakkelijk

Je fysieke gesteldheid is één van de dingen die het meest zichtbaar zijn. Een directe aanwijzing dat je ‘uit balans’ bent. Waarvan het is te meten of het beter of slechter met je gaat. En het is één van die dingen die ‘verholpen’ kunnen worden door het opvolgen van een advies. Een stappenplan. En er zijn voldoende deskundigen die je daarmee kunnen helpen.

Daarmee lijkt de fysieke aanpak een eenvoudig en simpel startpunt.

Je fysieke gesteldheid is een direct resultaat van je gewoonten. De dingen die je dagelijks doet. De gedachten die je daarbij hebt. Vaak ongemerkt en onbewust.

En daarmee is de aanpak van je fysieke gesteldheid ook één van de grootste uitdagingen die er zijn.

(Onbewuste) gewoontes afleren is gewoon niet gemakkelijk. Dit is ook de reden dat diëten vaak mislukken en dat goede voornemens in no-time versloffen.

Zeker als je niet lekker in je vel zit, is het een enorme uitdaging om oude gewoonten af te leren en er nieuwe gewoonten voor in de plaats te zetten.

Het is daarom noodzakelijk om niet alleen te werken aan de fysieke gesteldheid, maar ook aan de onderliggende oorzaken. Dit is de holistische aanpak, de meerwaarde van een leefstijlcoach.

Bewustwording is de eerste stap

Ik leg haar uit dat de eerste stap is gezet: bewustwording door de inventarisatie die we hebben gedaan. Hiermee zijn de onbewuste processen zichtbaar geworden.

Verder leg ik uit dat in vind dat gedragsverandering niet alleen gaat over dingen afleren. Maar juist over nieuwe dingen aanleren. Als die nieuwe dingen maar leuk genoeg zijn of betere resultaten opleveren dan de oude dingen, dan worden de nieuwe dingen sneller een gewoonte en wil je vanzelf de oude dingen niet meer doen.

Ook leg ik haar uit dat het weinig mensen lukt om alles tegelijk helemaal goed te doen. Dus dat het ok is als het af en toe niet lukt. Geen man over boord. Dan start je gewoon opnieuw. Stapje voor stapje.

Plan van aanpak

Samen kwamen we tot een plan van aanpak voor de eerste 2 weken:

  • ontspanning: kies elke dag één moment dat je bewust ontspant. Bijvoorbeeld een kop thee drinken, terwijl je verder even helemaal niets doet. Geen smartphone, geen mail checken, niet even een boodschappenlijst maken. Gewoon niets.

 

  • stressreductie door ademhalingsoefeningen: mensen met stress ademen verkeerd. Hierdoor geven ze hun lichaam een extra stressimpuls. Het is zaak om beter te ademen: langzamer en vanuit de buik. Samen doen we een ademhalingsoefening (van slechts 7 minuten). Doe deze oefening thuis elke dag één keer. Bijvoorbeeld direct na het opstaan of voordat je gaat slapen.

 

  • meer naar buiten: ga elke dag een half uur naar buiten, bijvoorbeeld voor een lunchwandeling. Daarmee la je twee vliegen in één klap, namelijk je krijgt ook meer beweging.

 

  • naar bed ritueel: Maak een ritueel van het naar bed gaan. Sta elke dag op het zelfde tijdstip op en ga op hetzelfde tijdstip naar bed. Doe een uur voordat je naar bed gaat je smartphone, iPad, laptop weg. Zorg ervoor dat je rustig naar bed kan. Dat je niet ’s nachts wakker schiet met een gedacht: ‘dat moet ik niet vergeten…’. Wat heb je morgen nodig? Doe dat alvast in je tas. Pak de tas voor de kinderen in. Dek de tafel alvast voor het ontbijt. Kijk wat voor jou werkt en maak er jouw eigen ritueel van.

 

  • pieker-ritueel: Koop een notitieboekje of een schrift. Schrijf ’s avonds voordat je naar bed alle piekergedachten die in je opkomen op. Doe dit maximaal 20 minuten. Alles waar je moeite mee hebt, boos of verdrietig over bent, waar je bang voor bent, waar je je aan ergert. Alle doemscenario’s schrijf je op. De rest van de dag pieker je niet. Dus als er een piekergedachte voorbij komt, merk dan alleen op dat je die gedachte hebt en laat hem dan gaan.

 

  • voeding: je gaat niet op dieet, maar we werken toe naar een gezonde leefstijl. Het is makkelijker om dingen aan je voedingspatroon toe te voegen, dan om dingen te vermijden. Dus we gaan eerst iets toevoegen: groenten (eet minimaal 250 gram per dag) en fruit (eet minimaal 2 stuks fruit per dag) en eiwitten en vetten (met name omega 3 en omega 9). Verder is het belangrijk om je bloedsuikerspiegel constant te houden. Dit voorkomt dat je energiedips krijgt en gaat snaaien. Zorg er daarom voor dat je als je eet, je altijd koolhydraten, eiwitten én vetten eet. En glaasje wijn drink je liever bij het diner. Maar als je dat ’s avonds neemt, eet er dan bijvoorbeeld wat ongebrande en ongezouten noten bij.

Coach als adviseur?

Zoals je ziet zijn de opdrachten op het fysieke vlak best wel directief. En dat is het enige moment in een coachtraject dat dit zo is. Ik geef op het fysieke vlak advies en suggesties. De klant kiest uit de adviezen en suggesties wat bij haar past.

In principe is een coach niet degene die zegt hoe de klant de dingen moet doen. Want als je zegt wat iemand moet doen, dan komt het onbewuste in opstand. Dan ontstaat weerstand. En dan gaat er helemaal niets lukken. Als coach help ik mensen om uit te vinden wat ze anders willen en hoe ze dat willen gaan doen. Ik ben niet iemand met de antwoorden. Want iedereen heeft zijn eigen antwoorden. Mijn antwoorden werken voor mij, maar zijn niet de antwoorden van de klant. Ik ben degene die de juiste vragen stelt, zodat de klant zijn eigen antwoorden kan vinden.

Je moet het zelf doen, maar je hoeft het niet alleen te doen

Met bovenstaande adviezen gaat ze naar huis. We maken een nieuwe afspraak voor over twee weken. Een behoorlijke kluif om aan te werken in twee weken tijd. We spreken af dat ze mij altijd kan bereiken als ze vragen heeft, als ze vast loopt, als ze het even niet ziet zitten. Zodat we dan samen kunnen kijken wat ze kan doen, zodat het beter gaat.

Twee weken tijd is natuurlijk onvoldoende om haar problemen helemaal opgelost te hebben. Of om nieuwe gewoonten ontwikkeld te hebben. Maar wel voldoende tijd om te oefenen, te experimenteren en te kijken wat past en wat niet. Zodat we dit bij de volgende afspraak kunnen evalueren en verder kunnen met de volgende stap.

Wordt vervolgd!

 

En hoe kan dit artikel voor waarde zijn voor jou?

In dit artikel heb ik een aantal tips benoemd die voor mijn klant van toegevoegde waarde waren. Misschien zit er een tip bij die voor jou ook werkt. Probeer het eens! Ik hoor graag wat jouw ervaring is.